تارخ انتشار: چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۴ - ۰۸:۵۵
کد خبر : 90129
چاپ خبر

روايتی از زندگی سياسی مشاور ديکتاتور عراق

“عزیز” ۳۵ ساله صدام

«طارق عزیز»، با وجود شهرتش، چندان شناخته شده نبود. کسی که بتواند طی ۳۵ سال همکاری با دیکتاتوری مانند «صدام حسین»، از سوءظن های بی دلیل و انتقام های دردناک او بگریزد، بی تردید انسانی زیرک و در عین حال مرموز است

به گزارش «کمال مهر»؛، شاید کمتر کسی بداند که حتی نام «طارق عزیز»، نامی مستعار بود. «طارق» با آن که خود را معتقد به «ناسیونالیسم عربی» معرفی می کرد، اما عرب نبود. با این حال، در میان اطرافیان صدام، همه او را به عنوان فردی باسواد که مورد اعتماد دیکتاتور عراق است، می شناختند. «طارق» در بسیاری از برنامه های دیپلماتیک «صدام»، نقش محوری داشت.

او «جاده صاف کن» صدام و توجیه کننده طرح های ناموزون و جاه طلبانه وی، برای دولت های غربی و عربی بود. «طارق»، زبان انگلیسی را خوب می دانست و این توانایی را داشت که به عنوان یک دیپلمات کارکشته، حرفش را در مواقع ضروری به کرسی بنشاند. شاید همین موضوع، باعث اتکای صدام در عرصه سیاست خارجی به «طارق» شد، اما واقعیت آن است که اعتماد دیکتاتور به او، دلایل دیگری نیز داشت؛ دلایلی که چندان به چشم اطرافیان نمی آمد.

میخائیلی که «طارق» شد!

«طارق عزیز»، با نام اصلی «میخائیل یوحنا»، در سال ۱۳۱۵هـ.ش، در خانواده ای آشوری به دنیا آمد. والدین او از اقلیت مسیحی آشوری کاتولیکِ مقیم «تل کیف»، در نزدیکی شهر «موصل» بودند.

بی تردید عدم وابستگی خانوادگی «طارق» به قبایل و عشایر عراقی، نقش مؤثری در تقویت اعتماد صدام به وی داشت. دیکتاتور عراق همواره از فعالیت قبایل مخالف و رقیب بیمناک بود و حتی دست به قتل عام اعضای این قبایل یا کشتار سران آن ها می زد. «طارق» در رشته زبان انگلیسی، در دانشگاه بغداد، تحصیل کرد. او از نخستین روزهای فعالیت حزب بعث، به آن پیوست و پس از آشنایی با «صدام»، جزو نزدیک ترین افراد حلقه او، در حزب بعث، شد. این صدام بود که نام «میخائیل یوحنا» را به «طارق عزیز» تغییر داد.

در سال هایی که فعالیت بعثی ها ممنوع بود و «طارق» یک عضو دون پایه حزب محسوب می شد، رابطه او با «صدام» شکل گرفت و عمیق شد. «طارق» بر خلاف «صدام»، گستاخانه سخن نمی گفت، مطیع و رام بود و از همه مهم تر این که، توحش «صدام» را تحسین می کرد. همه این خصوصیات کافی بود تا از او یک بازیچه محبوب برای «صدام حسین» بسازد. با این حال، نباید تصور کرد که این ارتباط در سال های بعد نیز، یک طرفه، ادامه پیدا کرد. برخی معتقدند، «طارق» در واقع عامل غرب در کنار «صدام» بوده است. این ادعا چندان دور از واقعیت نیست. اخیراً اسنادی منتشر شده که نشان دهنده ارتباط نزدیک «طارق عزیز» با آمریکایی هاست. «دونالد رامسفلد» در خاطرات خود، تلویحاً، از ارتباط با «طارق عزیز» و نفوذ بر «صدام»، از طریق وی، سخن گفته است.

بازیگر کودتای نرم

بعثی ها با کودتای «احمد حسن البکر»، بر عراق مسلط شدند. «صدام»، پس از کودتا، در تیرماه ۱۳۴۷، به دلیل وابستگی فامیلی با «حسن البکر» و نفوذ توام با وحشتش در حزب بعث، به سرعت به مرد شماره دو بعثی ها و حکومت عراق تبدیل و عملا از سال ۱۳۵۵ش و پس از رسیدن به مقام فرماندهی ارتش، فرمانروای بلامنازع عراق شد. او با کودتایی نرم، در ۲۵ تیرماه ۱۳۵۸، «حسن البکر» را، که در پی ایجاد یک اتحاد با سوریه بود، از مقام ریاست جمهوری برکنار کرد. «صدام» ایجاد این اتحاد را به ضرر خود می دانست.

در پی این کودتای نرم، «صدام»، در ۳۱ تیرماه ۱۳۵۸، تعدادی از سران حزب بعث را، که به زعم او خائن محسوب می شدند، به جوخه اعدام سپرد. «طارق عزیز» در زمره افرادی بود که از این تصفیه خونین جان سالم به در برد. برخی منابع، از وی، به عنوان کسی یاد می کنند که فهرست اعدامی ها را برای «صدام» تنظیم کرده است. بعدها اسنادی مبنی بر حضور مستقیم «طارق عزیز»، در کشتار سران حزب بعث، منتشر شد.

یک شاهد عینی به خبرنگار روزنامه «گاردین» گفته بود:« شخصا دیدم، طارق عزیز از یک هفت تیر متوسط استفاده و به قربانیان از فاصله کمتر از یک متر شلیک می کرد.» «طارق» می دانست که کوچک ترین اشتباهش می تواند سوءظن دیکتاتور را برانگیزد و فرجامی دهشتناک برایش رقم زند. به همین دلیل تا پایان کار، به صدام وفادار ماند.

از سردبیری روزنامه تا مشاور رئیس جمهور

«طارق عزیز»، با حمایت «صدام»، مدارج ترقی در حزب بعث را، نسبتاً سریع، طی کرد. وقتی در سال ۱۳۴۷ش و تنها چندماه پس از کودتای «حسن البکر»، «صدام» به مقام معاون رئیس جمهور عراق رسید، «طارق عزیز»، به عنوان سردبیر روزنامه «ثوره»، ارگان حزب بعث، منصوب شد. او طی ۶ سال، توانست اعتماد «صدام» را بیش از پیش جلب کند و به مقام وزارت اطلاع رسانی و عضویت شورای رهبری حزب بعث برسد. به این ترتیب، پس از کودتای نرم «صدام»، جایگاه وی تقویت و به سمت معاون نخست وزیر و مشاور عالی رئیس جمهور منصوب شد و تا زمان سقوط رژیم «صدام»، این دو مسئولیت را بر عهده داشت. «طارق عزیز» از سال ۱۳۶۲ تا ۱۳۷۰ش، افزون بر این دو مسئولیت، وزیر خارجه عراق نیز بود.

نقش «طارق» در جنایات «صدام»

پاسخ به این پرسش که آیا «طارق عزیز» در جنایات «صدام» نقش داشته است، چندان مشکل نیست. تردیدی نیست که اطرافیان «صدام» در اجرای تصمیمات او نقش مهمی داشتند؛ چون در صورت عدم ایفای این نقش مهم، توسط دیکتاتور حذف می شدند! «طارق عزیز» در میان اطرافیان «صدام» یک استثنا نبود. هرچند وی، ظاهراً، نسبت به افرادی مانند «برزان ابراهیم»(برادر ناتنی صدام و رئیس استخبارات عراق) یا «علی حسن المجید»(پسرعموی صدام و مشهور به علی شیمیایی)، کمتر در جنایات «صدام» نقش داشته، اما حضور او در رأس دستگاه دیپلماسی رژیم بعث و نزدیک به سه دهه همراهی با «صدام» در مسیر رسیدن به اهداف جنایتکارانه اش، از «طارق عزیز»، چهره ای منفور و مرموز ساخته است. بنابراین، می توان گفت که او نیز، مانند سایر نزدیکان «صدام»، در جنایات جنگی وی، علیه مردم ایران، کویت و عراق، نقش  داشته است.

با این حال، «طارق عزیز»، در جریان بازجویی های پس از بازداشتش ، منکر ایفای هرگونه نقشی در جریان قتل عام های «دجیل» و مانند آن شد. او با «منافقین» و سرکرده آن ها، «مسعود رجوی»، نیز ارتباط نزدیکی داشت و برای اسکان آن ها در عراق و سپس، در فرانسه، تلاش های فراوانی کرد.

اعترافاتی درباره «صدام»

«طارق عزیز» پس از حمله آمریکا به عراق، در سال ۱۳۸۲ش، خود را تسلیم نیروهای آمریکایی کرد. او از معدود نزدیکان «صدام» بود که حاضر شد این کار را انجام دهد. بعدها وساطت پاپ و کشورهای اروپایی، برای نجات «طارق» از حکم اعدام، نشان داد که او با اطمینان خاطر این تصمیم را گرفته و به کمک دوستان خارجی خود امیدوار بوده است. «طارق عزیز»، پس از دستگیری، در مصاحبه ای با «علی الدباغ»، به اظهار نظر درباره «صدام» و عملکرد او پرداخت.

«طارق»، که همچنان از «صدام حسین» و عملکرد او دفاع می کرد، درباره شخصیت «صدام» گفته بود:«صدام، اگرچه خودرأی بود و نهایتاً خودش تصمیم می گرفت و هیچ کس هم نمی توانست این تصمیم را تغییر دهد؛ اما به نظر مخالف هم گوش می داد و هیچ گاه در جلسات به مقامات توهین نمی کرد و مانع حرف زدن و نظردادن آن ها نمی شد. با این حال، اطرافیان جز تأیید نظرات او کاری نمی کردند. من تنها کسی بودم که گاه، نقدی متعادل بر نظرات او وارد می کردم.»

«طارق عزیز» درباره دلایل «صدام» برای حمله به کویت نیز، گفته بود: «کویت اعلام کرد نفت زیادتری تولید می کند و بهای نفت به بشکه ای ۷ دلار رسید. این مسئله باعث شد بدهی های عراق هر روز بیشتر شود. صدام کاهش درآمد نفتی و ناتوانی عراق را، برای بازپرداخت بدهی هایش، ناشی از تصمیم کویت می دانست و به همین دلیل از کویتی ها ناراحت بود و تصمیم گرفت به آن ها حمله کند. من به صدام گفتم که جنگ علیه کویت باعث جنگ با آمریکا خواهد شد . او برای من احترام قائل بود و چیزی به من نگفت، اما صدام وقتی تصمیمی می گرفت، کسی نمی توانست او را منصرف کند. با این حال، از نظر من، نباید جنگ علیه کویت انجام می شد و صدام زمانی که این تصمیم را گرفت از نظر جسمی یا روانی سالم نبود.» این نخستین بار بود که «طارق» از رفتار نامتعادل صدام سخن می گفت.

او در این مصاحبه از کمک های اروپا به «صدام»، طی جنگ تحمیلی علیه ایران، اظهار بی اطلاعی کرده، اما گفته بود:«نمی دانم … صدام نیاز داشت که قوی باشد و پول های زیادی پرداخت شد و اروپا نیز از انقلاب ایران متنفر بود.» «طارق عزیز» تأکید کرده بود:«موضوع میانجیگری کشورهای عربی برای خاتمه جنگ با ایران جدی نبود. من هیچ اعتقادی به پایان جنگ با ایران نداشتم، اما شرایط به نفع ما پیش نرفت. درباره جنگ با ایران، صدام شخصاً تصمیم گرفت، هرچند از سوی کشورهایی مانند عربستان سعودی کمک هایی به او شد، اما این کمک ها بیشتر به علت تنفر سعودی ها از ایران و انقلابش بود و آن ها نقشی در تحریک اولیه صدام برای جنگ نداشتند.» او در این مصاحبه، درباره حمله هوایی رژیم «صدام» به «حلبچه» و کشتار هزاران نفر از مردم بی گناه آن با بمب های شیمیایی، گفته بود:«از نظر نظامی و تاکتیکی، اطلاعی از این عملیات ندارم، اما دلیل این حمله، می تواند ارتباط نزدیک کردها و ایرانی ها باشد. صدام می خواست آن ها را تضعیف کند.»

«طارق عزیز» درباره زرادخانه سلاح های شیمیایی «صدام» و نحوه ایجاد آن ها نیز تصریح کرده بود: «شرکت های فرانسوی،  آلمانی و اسپانیایی، با تایید دولت هایشان به عراق سلاح شیمیایی می فروختند. با این حال، استفاده از سلاح شیمیایی برای صدام تنها جنبه تاکتیکی داشت و سیاست جنگی محسوب نمی شد. او در صورتی که می توانست از راه دیگری به اهدافش برسد، از سلاح شیمیایی استفاده نمی کرد.»

«طارق عزیز»، با وجود انکار مشارکت در جنایات «صدام»، بر اساس شواهد ارائه شده به دادگاه، محکوم به اعدام شد؛ اما حکم وی هیچ گاه به مرحله اجرا نرسید. «طارق عزیز» پس از طی کردن ۱۲ سال زندان، در شهر «ناصریه»، سرانجام روز ۱۵ خردادماه ۱۳۹۴، در ۷۹ سالگی مُرد و بسیاری از رازهای ناگفته را با خود به گور برد.

انتهای پیام/

پاسخی بگذارید »

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

  • آخرین اخبار
  • سازنده میلیاردر یهودی برج های پلاسکو و آلومینیوم تهران
    ⭕️ هفته ای برفی همراه با کاهش محسوس دما پیش روی البرزی ها
    عکس/ تیپ جالب مهدی رحمتی
    چهره جالب کامیابی‎نیا بعد از جشن تولدش+عکس
    مخمصه شوم عروس باردارایرانی در اتریش
    معترضان به حذف یارانه نقدی اینجا کلیک کنند
    مهران مدیری وقتی دانش آموز ابتدایی بود +عکس
    علت جدایی‌ام را بگویم استقلال بدجوری به هم می‌ریزد
    پیشنهاد شرم آور دونالد ترامپ به ملکه زیبایی در هتل+عکس
    «ضدهوایی» سوژه کاربران شبکه‌های اجتماعی شد+عکس
    سخنگوی غیر رسمی دولت روحانی در آمریکا کیست؟!/ اگر هاشمی نبود «افغانستان» می‌شدیم؛ اگر برجام نبود «ونزوئلا»!
    عکس/عینک بزنید!
    وقتی آرامگاه عمار یاسر با خاک یکسان شد + تصاویر ماهواره‌ای
    عکس/ رضائیان از پرسپولیس رفتنی شد
    تعطیلی پنج شنبه در بهبود آلودگی کرج موثر است/ ۲ میلیون لیتر مازوت را در نیروگاه منتظر قائم پلمپ کردیم
    هدستی با صدای دالبی ۷.۱ کاناله مخصوص حرفه ای ها
    گوگل بلاخره کوتاه آمد!
    علی کریمی در تیم منتخب بایرن+تصویر
    امکانات باید درتمام شهرها عادلانه تقسیم شود/ مشکلات مردم شهرستان فردیس مطرح شد
    تمامی حقوق متعلق به وبسایت خبری تحلیلی کمال مهر بوده و هرگونه کپی برداری تنها با ذکر منبع مجاز خواهد بود.
    Powerd By: Kordaki.Net